Madem d\u00fcnyada t\u00fcm ayr\u0131l\u0131klar\u0131n ve menfaatlerin bir kenara b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n imkan\u0131 yok o halde biz yeni bir sistem kural\u0131m ve \u00fctopyam\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilir miyiz onu sorgulayal\u0131m:<\/p>\n
\u0130lk b\u00f6l\u00fcmdeki \u201cSwift\u201dli para transferi k\u0131sm\u0131nda a\u00e7\u0131klananlar\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. Transfer edilecek paran\u0131n biriminin ait oldu\u011fu \u00fclkenin merkez bankas\u0131 bu para transferinin merkezi kurumu rol\u00fcn\u00fc \u00fcstleniyor. Kimin kime ne kadar para g\u00f6nderdi\u011finin kayd\u0131n\u0131 tutuyor ve transfere onay ya da rey veriyor.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 swift sistemine benzer sistemimiz olsun ama kendi merkezi kurumumuzu kural\u0131m. \u015eimdi bize bir de para birimi laz\u0131m. Ancak d\u00fcnyadaki t\u00fcm para birimlerinin bir sahibi var. K\u0131ymetli maden kullanal\u0131m desek olmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm madenlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oturmu\u015f fiyatlar\u0131 var. Hangi \u00fclkede ne kadar cevher var bilemeyiz, yar\u0131n bir g\u00fcn yeni cevherler bulunup bizim para birimimizin de\u011ferini kontrol alt\u0131na alabilirler. \u00d6yleyse tek bir y\u00f6ntem kal\u0131yor, kendi madenimizi kendimiz yarataca\u011f\u0131z. Maden yaratmak fikri ilk ba\u015fta tuhaf geliyor ama dijital d\u00fcnyada olmamas\u0131 i\u00e7in bir sebep yok.<\/p>\n
Alt\u0131n madenini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Alt\u0131n\u0131 bu kadar de\u011ferli yapan \u015fey, d\u00fcnyadaki miktar\u0131n\u0131n g\u00f6rece azl\u0131\u011f\u0131 ve insanlar\u0131n bu madene g\u00f6sterdikleri itibard\u0131r. Yani insanlar, alt\u0131na g\u00f6sterdikleri itibar\u0131 zaman zaman azalt\u0131rlar ve alt\u0131n\u0131n piyasalardaki fiyat\u0131 d\u00fc\u015fer, ya da tam tersi olur. Ancak alt\u0131n, d\u00fcnya \u00fczerinde somut bir madendir. Bizim ise b\u00f6yle bir maden yaratma imk\u00e2n\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re sistemimizi genel ge\u00e7er para birimini ba\u011flayaca\u011f\u0131m\u0131z madenimizin sanal ortamda olmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n
Bunun i\u00e7in belli algoritmaya dayanan yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirdi\u011fimizi ve bu yaz\u0131l\u0131m\u0131n i\u00e7ine belli miktarda sanal madenimizi g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc varsayal\u0131m. Kolay anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu yaz\u0131l\u0131m\u0131n da bir oyun oldu\u011funu, oyunun a\u011fa ba\u011fl\u0131 t\u00fcm bilgisayarlarca birlikte oynand\u0131\u011f\u0131n\u0131, oyun i\u00e7indeki problemleri \u00e7\u00f6zen, a\u015famalar\u0131 ge\u00e7en bilgisayara bizim sanal madenimizden bir miktar verildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Oyun elbette bir g\u00fcn bitecek ve ba\u015fta oyuna g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz t\u00fcm madenlere ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f olacak. Oyuna kat\u0131l\u0131p problemleri \u00e7\u00f6zen her bilgisayarda, oyuncunun hesab\u0131nda belli miktarda bir maden olacakt\u0131r. Fakat oyunun sonunda bu madenlerin somut bir de\u011feri kalmayacakt\u0131r. Her bir oyuncu oyunu oynarken h\u0131rsla kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 maden yolun sonunda k\u0131ymetsiz bir \u015fey olacakt\u0131r.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, para transferlerinin kayd\u0131n\u0131 tutan defterimizin \u00f6nemli bili\u015fim sorunlar\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlayal\u0131m. Para transferleri say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a kontrol edilecek datan\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi, g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, vs.\u2026 \u00d6yleyse biz sanal madenimizi bir oyuna g\u00f6mece\u011fimize bu defterimizin algoritmas\u0131na g\u00f6msek de bu defterimizin kontrollerini yapanlara yani bizim sistemimize bilgisayarlar\u0131yla hizmet verenlere belli miktarlarda versek daha iyi olmaz m\u0131? B\u00f6ylece bir ta\u015fla iki ku\u015f vurmu\u015f oluruz. Hem sanal para birimimizi yaratm\u0131\u015f oluruz hem de defterin kayd\u0131n\u0131 herkese tutturmu\u015f oluruz. Hem ne kadar fazla ki\u015fi bu kayd\u0131 tutarsa kayd\u0131n maniple edilmesi o kadar zorla\u015f\u0131r. \u00d6yle ya, defteri sadece 3 ki\u015fi tutsa, bunlar\u0131n 2 ki\u015fisi anla\u015f\u0131p, sistemi maniple edip kendi hesaplar\u0131na para aktarsa sistem onlar\u0131n hesaplar\u0131n\u0131 kabul edecektir. Halbuki hesab\u0131 tutanlar\u0131n say\u0131s\u0131 milyonlar olsa sistemin manip\u00fclasyonu \u00e7ok \u00e7ok zorla\u015f\u0131r.\u00a0 Hesap tutan milyonlar\u0131n, yar\u0131s\u0131ndan 1 fazlas\u0131n\u0131n kendi aralar\u0131nda anla\u015f\u0131p manip\u00fclasyon yapmas\u0131 ihtimali neredeyse s\u0131f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
\u015eimdi toparlarsak: Yeni sistemimizi kurduk, defterimizi olu\u015fturduk. Defterin kontrol\u00fc i\u00e7in bir algoritma geli\u015ftirdik ve kontrol edenlerin bilgisayarlar\u0131n\u0131n belli i\u015flemler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hizmet bedeli olarak sistemimize g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz madenden bir pay almas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k. Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere bahsetti\u011fimiz sistem Bitcoin sistemidir. Bu sisteme g\u00f6md\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz madenin ad\u0131 Bitcoindir ve sisteme toplamda 21.000.000 adet Bitcoin g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
D\u0131\u015fardan gelen ataklar\u0131n bu yap\u0131y\u0131 bozmas\u0131 ihtimaline kar\u015f\u0131 sistemimizi kriptografik yap\u0131da haz\u0131rlad\u0131k. Ayr\u0131ca para transferi yapacaklar\u0131n ileri kriptoloji teknikleri paralelinde gizli bir kimlik almalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k. Kriptografinin detay\u0131na bu yaz\u0131da girmeye gerek yok sadece kriptoprafik olarak haz\u0131rlanan kay\u0131tlar\u0131n ve kimliklerin yeterince g\u00fcvenli oldu\u011funu kabul edelim.\u00a0 Kriptolojide ki\u015filerin isimleri, adresleri bilinmiyor ama bir s\u00fcr\u00fc kar\u0131\u015f\u0131k alfan\u00fcmerik \u015fekillerden olu\u015fan kimlikleri var. Bu alfan\u00fcmerik \u015fekilleri kullan\u0131c\u0131lar\u0131n haf\u0131zalar\u0131nda tutmalar\u0131 \u00e7ok zordur. Haliyle bilgisayarlar\u0131nda kay\u0131tl\u0131 durabilir, foto\u011fraf olarak telefonda veya ka\u011f\u0131t \u00fczerinde saklanabilir. T\u00fcm bunlar kullan\u0131c\u0131n\u0131n t\u0131pk\u0131 \u201csomut\u201d paras\u0131na sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi bilgilerine de sahip \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu bilgilerini \u00e7ald\u0131ran birisinin hesab\u0131na girilip hesab\u0131nda bulunan paras\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama bunun d\u0131\u015f\u0131nda kriptografik \u015fifresinin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp hesab\u0131na girilmesinin yolu yoktur.<\/p>\n
Ayr\u0131ca sistemimizi \u00e7ok say\u0131da kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisayar\u0131na y\u00fckleyecek \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131k olarak tasarlad\u0131k. Yani defterimiz sadece bir yada birka\u00e7 serverda de\u011fil sisteme kat\u0131l\u0131p \u201cbanka memurlu\u011fu\u201d yap\u0131p kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sanal maden kazanmak isteyen her kullan\u0131c\u0131n bilgisayar\u0131nda yer al\u0131yor. B\u00f6ylece bilgilerin maniple edilmesi ve kaybolmas\u0131 ihtimalleri de neredeyse s\u0131f\u0131ra indirgenmi\u015f olur. Bu, ileride de\u011finece\u011fimiz blok zinciri (Blockchain) yap\u0131s\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Burada \u201cbanka memurlar\u0131\u201d dedik ama terminolojide bu hizmeti verenlere \u201cmadenci\u201d denmektedir. Madenciler de yapt\u0131klar\u0131 hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Bitcoin kazanacaklar\u0131ndan, onlar\u0131n da gizli bir kimlikleri ve hesaplar\u0131 olur, Bitcoin kazand\u0131klar\u0131nda deftere kay\u0131tlar\u0131 ve ald\u0131klar\u0131 Bitcoin miktar\u0131 i\u015flenir. Madenciler Bitcoin kazand\u0131k\u00e7a sisteme g\u00f6m\u00fclen 21.000.000 adet Bitcoin miktar\u0131 gitgide azal\u0131r. T\u0131pk\u0131 alt\u0131n madeni gibi, ge\u00e7mi\u015f y\u00fcz y\u0131llarda alt\u0131n\u0131 bulmak teknik a\u00e7\u0131dan \u00e7ok kolayken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ancak ileri teknolojilerle alt\u0131n bulunabiliyor. Bitcoin algoritmas\u0131nda da t\u0131pk\u0131 bu yap\u0131ya benzerlik sa\u011flanm\u0131\u015f. Bitcoin sistemi de ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda defterdeki kay\u0131t say\u0131s\u0131 ve madenci say\u0131s\u0131 az oldu\u011fundan Bitcoin \u00e7abuk elde ediliyor ve s\u00fcr\u00fcme giriyorken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durum git gide zorla\u015fm\u0131\u015f, ev bilgisayarlar\u0131ndan \u00e7ok \u00f6te h\u0131zl\u0131 bilgisayarlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Haliyle madenci olmak isteyen birisi biraz paraya k\u0131y\u0131p y\u00fcksek teknolojili, h\u0131zl\u0131 i\u015flem yapabilen bir bilgisayar alacak (Art\u0131k madencilik i\u00e7in \u00f6zel bilgisayarlar sat\u0131lmaktad\u0131r)\u00a0 \u00a0Bitcoin sisteminin o anki g\u00fcncel defterini bu bilgisayar\u0131na indirecek, sisteme hizmet vermeye ba\u015flayacakt\u0131r. Elbette bu bilgisayar \u201cbanka memurlu\u011fu\u201d yap\u0131p tonlarca hesaplama ger\u00e7ekle\u015ftirecek, bitcoin kazanmaya \u00e7al\u0131\u015facak ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u015febekeden elektrik enerjisi \u00e7ekecektir. E\u011fer ay sonunda \u00f6dedi\u011fi elektrik faturas\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 bitcoinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fck ise \u201cBanka memurlu\u201d\u011funa yani madencili\u011fe devam edebilir. Fakat de\u011filse, ya daha h\u0131zl\u0131 bilgisayar alacak, ya daha ucuz enerji kayna\u011f\u0131 bulacak ya da bu i\u015fi b\u0131rakacakt\u0131r. (Bu arada, bilgisayar 7\/24 \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorken kullan\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zel bir \u015fey yapmas\u0131na gerek yoktur. )<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Madem d\u00fcnyada t\u00fcm ayr\u0131l\u0131klar\u0131n ve menfaatlerin bir kenara b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n imkan\u0131 yok o halde biz yeni bir sistem kural\u0131m ve \u00fctopyam\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilir miyiz onu sorgulayal\u0131m: \u0130lk b\u00f6l\u00fcmdeki \u201cSwift\u201dli para transferi k\u0131sm\u0131nda a\u00e7\u0131klananlar\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. Transfer edilecek paran\u0131n biriminin ait oldu\u011fu \u00fclkenin merkez bankas\u0131 bu para transferinin merkezi kurumu rol\u00fcn\u00fc \u00fcstleniyor. Kimin kime ne kadar para g\u00f6nderdi\u011finin kayd\u0131n\u0131… Kripto Para -3 \/ \u00dctopyay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[8,12],"tags":[9,10,11],"class_list":["post-102","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilisim","category-teknoloji","tag-bitcoin","tag-blockchain","tag-kripto-para"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4276,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102\/revisions\/4276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}