{"id":1944,"date":"2018-04-19T15:48:48","date_gmt":"2018-04-19T12:48:48","guid":{"rendered":"http:\/\/mekanikelektriktesisat.com\/?p=1944"},"modified":"2018-04-19T15:48:48","modified_gmt":"2018-04-19T12:48:48","slug":"konduit-planse-desant","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/2018\/04\/19\/konduit-planse-desant\/","title":{"rendered":"Konduit, Plan\u015fe, Desant …?"},"content":{"rendered":"

Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 okuyunca, Frans\u0131zca bir \u015feyler konu\u015fuyormu\u015fuz izlenimini veriyor ama bu kelimeler elektrik tesisat\u0131nda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan terimlerdir. Dilimize yabanc\u0131 dillerden ge\u00e7mi\u015f olan bu ve benzeri terimlerin anlamlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlamakta fayda var:<\/p>\n

Konduit nedir?\u00a0Konduit ile Boru aras\u0131nda ne fark vard\u0131r?<\/h4>\n

Konduit, rijit yada b\u00fck\u00fclgen i\u00e7i bo\u015f borudur. Evet asl\u0131nda konduit bir borudur ama neden “boru” yerine “konduit” terimi kullan\u0131lmaktad\u0131r? Buradaki temel fark, i\u015flevlerindedir. Konduit, bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131r. Kabloyu ta\u015f\u0131mak, korumak, yeri geldi\u011finde de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Kablonun temel g\u00f6revine bir katk\u0131s\u0131 yoktur. Ancak boru, bilindi\u011fi gibi i\u00e7indeki bir s\u0131v\u0131y\u0131(yada gaz\u0131) bir noktadan bir noktaya iletmek, transfer etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Boru olmazsa s\u0131v\u0131n\u0131n iletilmesinin imkan\u0131 yoktur. Yani, konduit her ne kadar resmi terminolojide boru olarak ge\u00e7se de temelde bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131r, boru ise transfer edicidir. Bu nedenle elektrik tesisatlar\u0131nda konduite kar\u015f\u0131l\u0131k gelen boru terimi ile di\u011fer bilinen borular aras\u0131nda fonksiyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan fark vard\u0131r.<\/p>\n

Bir analoji yaparsak mekanikte kullan\u0131lan boruyu, elektrik kablosuna benzetebiliriz. E\u011fer borunun etraf\u0131na koruyucu ama\u00e7l\u0131 bir ba\u015fka boru daha ge\u00e7irmi\u015fsek bunu da konduite benzetebiliriz.<\/p>\n

Her \u015feye ra\u011fmen resmi literat\u00fcrde yani y\u00f6netmelikte, T\u00fcrk\u00e7e standartlarda, vs. konduit terimine rastlanmaz. Elektrik borusu, kablo borusu gibi tabirler kullan\u0131l\u0131r. Ama yabanc\u0131 projelerde bu ayr\u0131m\u0131n fark\u0131nda olmak \u00f6nemlidir. (Conduit \u2260 Pipe)<\/p>\n

Plan\u015fe nedir?<\/h4>\n

Plan\u015fe, kelimesi Frans\u0131zca’daki “Plancher”<\/strong> teriminden gelmektedir. “Plancer”, zemin, d\u00f6\u015feme anlamlar\u0131na gelmektedir. Yani konduitleri at\u0131lacak bir binan\u0131n plan\u0131n\u0131 elimize ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011fal olarak yataydaki kablolar\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bunlar da genelde bina temeli, kat d\u00f6\u015femeleri gibi\u00a0 ve \u00e7o\u011funlukla beton d\u00f6k\u00fclerek yap\u0131lan yerlerdir.\u00a0 Plan g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerde d\u00fc\u015fey kablolar g\u00f6r\u00fcnmez. Buradan hareketle, plan g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc elimize ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fcnen ve kat betonu d\u00f6k\u00fclmeden \u00f6nce b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gereken konduitlere “plan\u015fe”<\/strong> denmi\u015ftir.<\/p>\n

Desant nedir?<\/h4>\n

Desant, kelimesi Farans\u0131zca ve \u0130ngilizce’deki “Descent”<\/strong> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne dayanmaktad\u0131r. Kelime anlam\u0131\u00a0 olarak ini\u015f,al\u00e7alma<\/strong> demektir. Elektrik terminolojisinde ise d\u00fc\u015feyde at\u0131lan konduitler i\u00e7in bu terim kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kat d\u00f6\u015femesi betonu d\u00f6k\u00fcl\u00fcrken i\u00e7ine b\u0131rak\u0131lan plan\u015feler, zaman\u0131 geldi\u011finde, ucuna ilave desant yap\u0131larak d\u00fc\u015feyde yani duvar i\u00e7inde buata, anahtara, prize kadar tesisat g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fte bu \u015fekilde d\u00fc\u015feyde tesis edilen konduitlere “desant” <\/strong>denmektedir.<\/p>\n

Tubing nedir?<\/h4>\n

“Tubing” terimi T\u00fcrk\u00e7e’de kullan\u0131lmaz. Daha \u00e7ok yabanc\u0131 projelerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Buna ra\u011fmen, fark\u0131nda olmadan “EMT boru” derken “E<\/strong>lectrical M<\/strong>etallic T<\/strong>ubing” diye dolayl\u0131 olarak kullan\u0131yoruz. Tube, boru demektir. Tubing ise borulama demektir. ancak burada \u015f\u00f6yle bir n\u00fcans vard\u0131r. Borulama (\u0130ngilizcesi Piping) yaparken \u00f6zel fittingsler ve di\u015fli\/kaynakl\u0131 ekleme par\u00e7alar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. “Tubing” yaparken boruyu yerinde e\u011ferek, b\u00fckerek, \u015fekil vererek tesisat yap\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin EMT tesisat\u0131 ayn\u0131 bu \u015fekildedir. \u00d6zel aparatlarla gereken a\u00e7\u0131da dirsek b\u00fck\u00fcl\u00fcr ve montaj noktas\u0131nda terzi usul\u00fc bir sistem kurulur. Mekanikte ise klima yada s\u0131hhi tesisat bak\u0131r borulamas\u0131 i\u00e7in “copper tubing” terimi kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Asl\u0131nda bu sistem i\u00e7in “Tube” kelimesinin kullan\u0131lmas\u0131 en ba\u015fta a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z konduit ve boru ayr\u0131m\u0131na biraz ters d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ancak montaj \u015feklinden \u00f6t\u00fcr\u00fc yani montaj noktas\u0131nda e\u011ferek, b\u00fckerek konduitleme yap\u0131labilmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc “tubing” kelimesinin kullan\u0131lmas\u0131na devam edilmi\u015ftir.\u00a0 T\u00fcrk\u00e7e’de tubing i\u00e7in konduitleme<\/strong> yada konduit sistemi<\/strong> terimlerini kullanmak isabetli olacakt\u0131r. Asl\u0131nda, EMT d\u0131\u015f\u0131ndaki konduitler i\u00e7in zaten “tubing” terimi kullan\u0131lmaz. Mesela RSC (Rigid Steel Conduit) rijit \u00e7elik konduit demektir, IMC (Intermediate Metal Conduit) Orta S\u0131n\u0131f Metal Konduit demektir. Bu konduit tiplerinde “tubing” terimi ge\u00e7mez \u00e7\u00fcnk\u00fc bu konduitlerde montaj di\u015fli olarak \u00f6zel fittingslerle yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Esnek Konduit ile B\u00fck\u00fclebilir Konduit ayn\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/h4>\n

TSE, “Pliable conduit” terimi i\u00e7in “Esnek boru”, “Flexible conduit” terimi i\u00e7in “B\u00fck\u00fclgen boru” ifadesini kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Esnek boru(Pliable conduit), makul bir kuvvet uygulayarak elle e\u011filebilen ve s\u0131kl\u0131kla b\u00fck\u00fcl\u00fcp a\u00e7\u0131lan yerlerde kullanmaya uygun olmayan konduittir. B\u00fck\u00fclebilir boru(Flexible conduit) ise makul ve k\u00fc\u00e7\u00fck bir kuvvet uygulayarak elle b\u00fck\u00fclebilen ve\u00a0\u00f6mr\u00fc boyunca b\u00fck\u00fcl\u00fcp a\u00e7\u0131lan yerlerde kullanmaya uygun olan konduittir.<\/p>\n

Piyasada bulunan ve d\u00fcz boru<\/strong> diye tabir edilen konduitler rijit konduit<\/strong>, kangal boru<\/strong> diye tabir edilen konduitler esnek konduit<\/strong>(pliable conduit) ve spiral boru<\/strong> diye tabir edilen konduitler ise b\u00fck\u00fclebilir konduit<\/strong> (flexible conduit) olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\n

Nedir bu rakamlar?<\/h4>\n

Herhangi bir konduit \u00fcreticisinin katalo\u011funu elinize ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda her konduit i\u00e7in 2232, 4341, 1232 gibi 4 rakaml\u0131 say\u0131lar verilir. Bu rakamlar\u0131n ne oldu\u011funa pek dikkat edilmese de her bir basamaktaki rakam, ilgilendi\u011fimiz konduitin standartlarda tan\u0131mlanm\u0131\u015f testler neticesinde ait oldu\u011fu s\u0131n\u0131f\u0131 betimler.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da 2 ayr\u0131 \u00fcreticinin katalo\u011funda yer alan \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in kullan\u0131\u011f\u0131 kodlar (4341, 2232) \u00f6rnek olarak verilmi\u015ftir.<\/p>\n

\"resim1\"<\/p>\n

Elektrik konduitlerinin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte TS EN 61386-1-2008 standard\u0131 vard\u0131r. Bu standartta, sadece 4 basamak de\u011fil, 12 basamak i\u00e7in tan\u0131mlama yap\u0131lmakta, her bir basamaktaki rakam\u0131n neye kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n

TS EN 61386-1, temel olarak konduitleri 3 ana ba\u015fl\u0131\u011fa b\u00f6lmektedir. Bu 3 ba\u015fl\u0131\u011fa ilaveten topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc konduitleri de ayr\u0131 bir ba\u015fl\u0131k olarak ele almaktad\u0131r.<\/p>\n

TS EN 61386-21 ile rijit yap\u0131daki konduitlerle ilgili bilgiler verilmektedir.<\/p>\n

TS EN 61386-22 ile esnek (pliable) yap\u0131daki konduitlerle ilgili bilgiler verilmektedir.<\/p>\n

TS EN 61386-23 ile b\u00fck\u00fclebilir (flexible) yap\u0131daki konduitlerle ilgili bilgiler verilmektedir.<\/p>\n

TS EN 61386-24 ile topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc konduitlerle ilgili bilgiler verilmektedir.<\/p>\n

TS EN 61386-1 dahil olmak \u00fczere toplam 5 adet standard\u0131n yap\u0131s\u0131 \u015f\u00f6yledir: Konduitlerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm kriterleri\u00a0TS EN 61386-1 standard\u0131nda detayl\u0131ca verilir. E\u011fer bu kriterlere ilave yap\u0131lacaksa yada bu kriterlerden sapma yap\u0131lacaksa bu durum ilgili konduitin standard\u0131nda ifade tariflenir. Mesela, rijit yap\u0131daki konduitler i\u00e7in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma testinin TS EN 61386-1’de tariflendi\u011fi bi\u00e7imiyle yap\u0131lmas\u0131 istendi\u011finden\u00a0TS EN 61386-21’de s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma testine de\u011finilmez, TS EN 61386-1 refere edilir. Ancak\u00a0esnek (pliable) yap\u0131daki konduitlerle ilgili s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma testine baz\u0131 ilaveler istendi\u011finden bu test\u00a0TS EN 61386-22’de tekrar ele al\u0131n\u0131r.<\/p>\n

1. S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma Testi (Compression Test)<\/h4>\n

\u00dcreticinin sundu\u011fu, 20cm uzunlu\u011fundaki numune konduit 23\u00b0C s\u0131cakl\u0131ktaki ortamda \u00f6zel bir aparatta s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya tabi tutulur. D\u00fcz bir \u00e7elik d\u00fczlem \u00fczerine yat\u0131r\u0131lan numuneye, \u00fcstten 30 saniye i\u00e7inde yava\u015f yava\u015f artan bir kuvvet uygulan\u0131r. Uygulanan kuvvet 125N, 320N, 750N, 1250N veya 4000N olabilir. 30s sonunda hedeflenen kuvvete gelindi\u011finde numune 60s s\u00fcreyle kuvvet alt\u0131nda b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcre i\u00e7inde numunenin ilk d\u0131\u015f \u00e7ap de\u011feri ile s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumdaki d\u0131\u015f \u00e7ap de\u011feri aras\u0131nda %25’ten b\u00fcy\u00fck fark olmamal\u0131d\u0131r. Daha sonra numunenin \u00fczerindeki kuvvet kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra tekrar \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131l\u0131r. Bu durumdaki d\u0131\u015f \u00e7ap de\u011feri ile ilk d\u0131\u015f \u00e7ap de\u011feri aras\u0131ndaki fark %0’dan fazla olmamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kuvvet kalkt\u0131ktan sonra numune \u00fczerinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u00e7atlak, k\u0131r\u0131k da bulunmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu test sonras\u0131 ilk rakam\u0131m\u0131z a\u015fa\u011f\u0131daki tablo paralelinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f<\/strong><\/td>\nKonduit<\/strong><\/td>\nS\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma Kuvveti<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n\u00c7ok Hafif<\/td>\n125 N<\/td>\n<\/tr>\n
2<\/td>\nHafif<\/td>\n320 N<\/td>\n<\/tr>\n
3<\/td>\nOrta<\/td>\n750 N<\/td>\n<\/tr>\n
4<\/td>\nA\u011f\u0131r<\/td>\n1250 N<\/td>\n<\/tr>\n
5<\/td>\n\u00c7ok A\u011f\u0131r<\/td>\n4000 N<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Mesela, kablo \u00fcreticisinin verdi\u011fi 4 basamakl\u0131 say\u0131n\u0131n ilk rakam\u0131 2 ise konduit 320N s\u0131n\u0131f\u0131na aittir. Yani bu konduitin 20cm lik uzunlu\u011funun \u00fczerine 320N uygulan\u0131rsa olu\u015facak d\u0131\u015f \u00e7ap\u0131 , ilk d\u0131\u015f \u00e7ap\u0131n\u0131n %25’inden daha k\u00fc\u00e7\u00fck olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma testi,\u00a0\u00a0esnek (pliable) yap\u0131daki konduitlerle yap\u0131lacaksa testte kuvvetin uygulanmas\u0131 biraz farkl\u0131 yap\u0131l\u0131r. 30s sonunda yukar\u0131daki tablodaki s\u0131n\u0131f\u0131na ait kuvvete eri\u015finceye kadar numunenin \u00fczerindeki kuvvet yava\u015f\u00e7a artt\u0131r\u0131l\u0131r. Kuvvet y\u00fcz\u00fcnden d\u00fczle\u015fen konduitin yeni d\u0131\u015f \u00e7ap\u0131 ile ilk d\u0131\u015f \u00e7ap\u0131 aras\u0131nda %25 ila %50 aras\u0131nda bir oran olu\u015facakt\u0131r. E\u011fer bu oran %25den az kalm\u0131\u015fsa ilave bir test daha yap\u0131l\u0131r. 30s sonunda \u00e7aplar oran\u0131n\u0131 %30 yapacak kuvvet tespit edilir. Yeni numuneye bu kuvvet uygulan\u0131r. B\u00f6ylece 30s sonunda \u00e7aplar oran\u0131 %25 ila %50 aras\u0131nda olacakt\u0131r. Bu durum sa\u011flan\u0131nca kuvvet kald\u0131r\u0131l\u0131r ve 15 dakika beklenir. 15 dakika sonunda \u00e7aplar oran\u0131 %10u a\u015fm\u0131yorsa numune testi ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

Topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc konduit sistemleri i\u00e7in s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma testinde yine biraz farkl\u0131l\u0131k vard\u0131r. Yine 20cm uzunlu\u011funda numune kullan\u0131l\u0131r ama bu kez test aparat\u0131 2 \u00e7elik plakadan olu\u015fur. 10x22x1.5cm ebatlar\u0131ndaki bu iki \u00e7elik plakan\u0131n aras\u0131na numune 22cmlik kenara paralel olarak konur ve 15mm\/min olacak \u015fekilde , i\u00e7 \u00e7ap\u0131n bozulmas\u0131 %5’e denk gelene kadar\u00a0\u00a0kuvvet uygulan\u0131r. Yukar\u0131da verilen tabloda “\u00c7ok Hafif” s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in 250N, “Hafif” s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in 450N aran\u0131r. Di\u011fer de\u011ferler ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n

2. Darbe Testi (Impact Test)<\/h4>\n

\u00dcreticinin sundu\u011fu, 20cm uzunlu\u011fundaki 12 adet numune konduit (veya konduit fittingi) \u00f6zel bir aparat alt\u0131nda darbe testine tabi tutulur. Test \u00f6ncesi aparat ve t\u00fcm numuneler bir so\u011futucunun i\u00e7ine konarak konduitin tasarlanm\u0131\u015f en d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na getirilir. Bu s\u0131cakl\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131ktan sonra aparat marifetiyle her bir numunenin \u00fczerine belli bir mesafeden belli bir a\u011f\u0131rl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Numuneler tekrar\u00a020\u00b0C s\u0131cakl\u0131\u011fa eri\u015ftikten sonra konduit d\u00fc\u015fey durumdayken i\u00e7inden uygun bir kesitin hi\u00e7 bir zorlanma yada kuvvet gerektirmeden kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla ge\u00e7ti\u011fi g\u00f6zlemlenmelidir. Ayr\u0131ca numuneler \u00fczerinde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u00e7atlak, k\u0131r\u0131k da bulunmamal\u0131d\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 say\u0131labilmesi i\u00e7in 12 numunenin en az 9 tanesi bu testi ge\u00e7melidir.<\/p>\n

Darbe testi s\u0131ras\u0131nda uygulanan mesafeler ve a\u011f\u0131rl\u0131klar a\u015fa\u011f\u0131daki tabloda verilmi\u015ftir. Konduitin darbe dayan\u0131m s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 veren 2. rakam da bu tablodan gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f<\/strong><\/td>\nKonduit ve fittings<\/strong><\/td>\nD\u00fc\u015fen A\u011f\u0131rl\u0131k<\/strong><\/td>\nD\u00fc\u015fme Y\u00fcksekli\u011fi<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n\u00c7ok Hafif<\/td>\n0,5 kg<\/td>\n100mm<\/td>\n<\/tr>\n
2<\/td>\nHafif<\/td>\n1 kg<\/td>\n100mm<\/td>\n<\/tr>\n
3<\/td>\nOrta<\/td>\n2 kg<\/td>\n100mm<\/td>\n<\/tr>\n
4<\/td>\nA\u011f\u0131r<\/td>\n2 kg<\/td>\n300mm<\/td>\n<\/tr>\n
5<\/td>\n\u00c7ok A\u011f\u0131r<\/td>\n6,8 kg<\/td>\n300mm<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Mesela, kablo \u00fcreticisinin verdi\u011fi 4 basamakl\u0131 say\u0131n\u0131n 2. basama\u011f\u0131ndaki rakam 2 ise konduit -15\u00b0C s\u0131cakl\u0131kta 100mm mesafeden \u00fczerine 1kg a\u011f\u0131rl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen i\u00e7inden uygun kesitli kablonun d\u00fc\u015feyde kendili\u011finden ge\u00e7mesine mani bir deformasyon olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

(Topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc konduit sistemlerinde farkl\u0131 bir darbe testi uygulan\u0131r. Bu test\u00a0TS EN 61386-24’de tariflenmi\u015ftir.)<\/p>\n

3. Minimum S\u0131cakl\u0131k De\u011feri (Lower Temperature Range)<\/h4>\n

TS EN 61386-1 ‘de minimum s\u0131cakl\u0131k de\u011feri ile ilgili \u00f6zel olarak bir test \u00f6nerilmemi\u015ftir. Ama yukar\u0131da anlat\u0131lan Darbe Testi (Impact Test) dolayl\u0131 olarak minimum s\u0131cakl\u0131k de\u011ferini\u00a0 de test etmi\u015f olmaktad\u0131r. Darbe testi \u00f6ncesi, a\u015fa\u011f\u0131daki tabloya g\u00f6re minimum s\u0131cakl\u0131\u011fa getirilen numune darbe testini ge\u00e7mi\u015fse ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u00e7atlak, k\u0131r\u0131k gibi bir deformasyon olu\u015fmam\u0131\u015fsa minimum s\u0131cakl\u0131k de\u011feri de do\u011frulam\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f<\/strong><\/td>\nKonduit i\u00e7in nakliye, montaj ve uygulama min. s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n\u00a0+5\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
2<\/td>\n\u00a0-5\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
3<\/td>\n\u00a0-15\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
4<\/td>\n\u00a0-25\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
5<\/td>\n\u00a0-45\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Mesela, kablo \u00fcreticisinin verdi\u011fi 4 basamakl\u0131 say\u0131n\u0131n 3. basama\u011f\u0131ndaki rakam 3 ise konduit -15\u00b0C minimum s\u0131cakl\u0131k de\u011ferine sahiptir demektir.<\/p>\n

3. Maksimum S\u0131cakl\u0131k De\u011feri (Upper Temperature Range)<\/h4>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f<\/strong><\/td>\nKonduit i\u00e7in montaj ve uygulama max. s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n60\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
2<\/td>\n90\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
3<\/td>\n105\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
4<\/td>\n120\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
5<\/td>\n150\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
6<\/td>\n250\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n
7<\/td>\n400\u00b0C<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Konduitler i\u00e7in maksimum montaj ve uygulama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri yukar\u0131daki tabloda verilmi\u015ftir. Bu tablodaki s\u0131cakl\u0131k de\u011ferlerini do\u011frulamak i\u00e7in konduitler \u0131s\u0131l teste tabi tutulur. \u00dcreticinin verdi\u011fi 10cm uzunlu\u011fundaki konduit numunesi test aparat\u0131yla birlikte 4 saat boyunca yukar\u0131daki tabloda ait oldu\u011fu s\u0131n\u0131f\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda tutulur.\u00a0 Daha sonra numuneye test aparat\u0131nda 24 saat s\u00fcreyle a\u015fa\u011f\u0131daki tabloya uygun bir a\u011f\u0131rl\u0131k uygulan\u0131r. E\u011fer 24saat sonunda konduitten uygun kesitin ge\u00e7mesinde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fcyorsa \u0131s\u0131l test ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f demektir.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
S\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma S\u0131n\u0131f\u0131<\/strong><\/td>\nKonduit<\/strong><\/td>\nA\u011f\u0131rl\u0131k<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
1<\/td>\n\u00c7ok Hafif<\/td>\n0,5 kg<\/td>\n<\/tr>\n
2<\/td>\nHafif<\/td>\n1 kg<\/td>\n<\/tr>\n
3<\/td>\nOrta<\/td>\n2 kg<\/td>\n<\/tr>\n
4<\/td>\nA\u011f\u0131r<\/td>\n4 kg<\/td>\n<\/tr>\n
5<\/td>\n\u00c7ok A\u011f\u0131r<\/td>\n8 kg<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

Mesela kablo \u00fcreticisinin verdi\u011fi 4 basamakl\u0131 say\u0131n\u0131n ilk basama\u011f\u0131ndaki rakam 2 ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc basama\u011f\u0131ndaki rakam da 2 ise konduit 90\u00b0C s\u0131cakl\u0131kta 4 saat tutulduktan sonra 24 saat boyunca 1kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n alt\u0131na kondu\u011fu ve 24 saat sonunda konduit i\u00e7inden uygun kesitli bir kablonun ge\u00e7mesine mani bir durum olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece 4. rakam da anlam kazanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, konduit \u00fcreticilerinin kataloglar\u0131nda verdikleri 4 basamakl\u0131 say\u0131, TS EN 61386’ya g\u00f6re tariflenen ve yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz testlere g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmalar\u0131 paralelindedir.\u00a0 TS EN 61386’da sadece\u00a0 4 basamakl\u0131 bir ifade i\u015faret edilmemektedir. Asl\u0131nda 12 basamakl\u0131 ifade olu\u015fturulabilir. B\u00fckme testi, elektriksel devaml\u0131l\u0131k testi, gerilme testi, izolasyon testi vs. gibi bir \u00e7ok test vard\u0131r. Ancak \u00fcreticiler kataloglar\u0131nda sadece ilk 4 rakam\u0131 kulland\u0131klar\u0131ndan di\u011fer bakiye 8 rakam pek bilinmez.\u00a0 S\u00f6z konusu bu 12 basama\u011f\u0131n her birinin ne anlama geldi\u011fini g\u00f6steren tablolar yaz\u0131n\u0131n sonunda, EK-1’de verilmi\u015ftir.<\/p>\n

\n

Konduit doluluk oran\u0131 (KDO)<\/h4>\n

Konduit doluluk oran\u0131, konduitin i\u00e7indeki kablolar\u0131n kesit alanlar\u0131n\u0131n toplam\u0131n\u0131n konduitin kesit alan\u0131na oran\u0131d\u0131r. Konduitin kesit alan\u0131 hesaplan\u0131rken i\u00e7 \u00e7ap dikkate al\u0131n\u0131r. Bu oran ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa konduitte kablo sonras\u0131 kalan bo\u015fluk o denli b\u00fcy\u00fck olur ve kablo montaj\u0131 kolay olur. Ama di\u011fer taraftan b\u00fcy\u00fck konduit hem maliyet demektir hem de s\u0131va alt\u0131 montaj i\u00e7in duvarlarda daha derin kanallar a\u00e7mak demektir.<\/p>\n

IEC standartlar\u0131nda uygulamada konduitlerin doluluk oranlar\u0131 ile ilgili bir tavsiyeye rastlamad\u0131m. Bristish Standart’ta KDO de\u011ferinin %40\u0131 a\u015fmamas\u0131 tavsiye edilmektedir. Amerika’n\u0131n standard\u0131 olan NEC’de (National Electrical Code)\u00a0 ise g\u00fczel bir metodoloji \u00f6nerilmi\u015ftir:<\/p>\n