{"id":3213,"date":"2017-10-09T16:15:33","date_gmt":"2017-10-09T13:15:33","guid":{"rendered":"http:\/\/mekanikelektriktesisat.com\/?p=39"},"modified":"2017-10-09T16:15:33","modified_gmt":"2017-10-09T13:15:33","slug":"yuklenicilikte-sozlesme-cesitleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/2017\/10\/09\/yuklenicilikte-sozlesme-cesitleri\/","title":{"rendered":"Y\u00fcklenicilikte S\u00f6zle\u015fme \u00c7e\u015fitleri"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yava\u015f yava\u015f yerini \u201cY\u00fcklenici\u201d kelimesine b\u0131rakan \u201cM\u00fcteahhit\u201d kelimesi Arap\u00e7a k\u00f6kenli bir kelimedir. M\u00fcteahhit, taahh\u00fct eden anlam\u0131na gelmektedir. Yani bir i\u015fin yap\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstelenen, y\u00fcklenen ki\u015fi demektir. Bu anlamda da \u201cY\u00fcklenici\u201d kelimesinin, \u201cM\u00fcteahhit\u201d kelimesinin yerini almas\u0131 son derece do\u011fru ve hakl\u0131 bir geli\u015fme olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Y\u00fcklenici, kelime anlam\u0131yla bir i\u015fin yap\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen ki\u015fi demi\u015ftik. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda y\u00fcklenicilik kavram\u0131, do\u011fal olarak ki\u015filer i\u00e7in de\u011fil de firmalar i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Her ne kadar kelime anlam\u0131yla, y\u00fcklenici firmalar, \u00fcstlendikleri bir i\u015fi yapacaklar\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc veriyor olsalar da i\u015fin yap\u0131m\u0131 esnas\u0131nda hem i\u015fvereni hem de y\u00fckleniciyi koruyan, istenilen i\u015fi detaylar\u0131yla ortaya koyan, kullan\u0131lacak malzemelerin ve istenilen hizmetin niteliklerini belirleyen, i\u015fin bedeli ve \u00f6deme konular\u0131n\u0131 netle\u015ftiren resmi s\u00f6zle\u015fmelerin yap\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Temelde, y\u00fcklenicilikte kullan\u0131lan 3 tane s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi vard\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>G\u00f6t\u00fcr\u00fc Fiyat (Lump Sum)<\/li>\n<li>Birim Fiyat (Unit Price)<\/li>\n<li>Maliyet + Kar (Cost plus Fee)<\/li>\n<\/ul>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, farkl\u0131 s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fitlerine rastlan\u0131yor olsa da genelde bu s\u00f6zle\u015fmeler, yukar\u0131da say\u0131lan 3 temel s\u00f6zle\u015fmeden t\u00fcretilmi\u015f alt gruplard\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-34\" src=\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/res1.png\" alt=\"res1\" width=\"1035\" height=\"437\" \/><\/p>\n<ul>\n<li><strong>G\u00d6T\u00dcR\u00dc F\u0130YAT BAZINDA YAPILAN S\u00d6ZLE\u015eMELER<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>G\u00f6t\u00fcr\u00fc, kelime anlam\u0131yla herhangi bir \u00f6l\u00e7\u00fc biriminden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bir i\u015fin yap\u0131m\u0131n\u0131 toptan anlam\u0131nda ifade eder. Yani y\u00fcklenici, i\u015fvereniyle g\u00f6t\u00fcr\u00fc fiyatla anla\u015fm\u0131\u015fsa ne kadar malzeme kullan\u0131rsa kullans\u0131n, ne kadar i\u015f\u00e7ilik harcarsa harcas\u0131n i\u015fverenden alaca\u011f\u0131 bedel bellidir ve de\u011fi\u015fmez.\u00a0 Yani y\u00fcklenici tahminlerinde yan\u0131l\u0131r ve i\u015fi daha fazlaya mal ederse zarar etmi\u015f olacakt\u0131r. Di\u011fer taraftan maliyetlerini a\u015fa\u011f\u0131da tutarsa o oranda da kar etmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu haliyle i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fididir. \u0130\u015fveren, yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmekte oldu\u011fu bina i\u00e7in ne kadar harcayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden belirlemi\u015f ve ona g\u00f6re pozisyonunu alma imkan\u0131 bulmu\u015ftur. Y\u00fcklenicisi, i\u015fini d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle bitirip kar sa\u011flam\u0131\u015f olsa bile hesaplar\u0131n\u0131 ona g\u00f6re yapm\u0131\u015f olan bir i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmeyecektir.<\/p>\n<p>Ancak bu s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi, y\u00fcklenici a\u00e7\u0131s\u0131ndan en riskli oland\u0131r. Hen\u00fcz s\u00f6zle\u015fmeyi imzalamadan incelemesi gereken \u00e7ok konu vard\u0131r. Do\u011fru de\u011ferlendirmeler yapmak zorundad\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce yap\u0131lacak binan\u0131n uygulama projelerinin tam ve eksiksiz olmas\u0131 gerekmektedir. Y\u00fcklenici, bu projeleri kullanarak (ki bu projeler s\u00f6zle\u015fme eki olacakt\u0131r) kendi ke\u015fif listesini \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r. Gerek idari gerekse teknik \u015fartnameyi iyi inceleyip orada tan\u0131mlanan ko\u015fullara uygun fiyat vermelidir. Ayr\u0131ca mutlaka i\u015fin yap\u0131laca\u011f\u0131 yeri bizzat g\u00f6rmeli, i\u015fin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kabilecek s\u00fcrprizleri \u00f6nceden kestirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.\u00a0 \u00c7ok emniyetli fiyatlar verdi\u011fi takdirde i\u015fi ka\u00e7\u0131rmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlar verdi\u011finde de zarar etmesi s\u00f6z konusudur. Y\u00fcklenici, bir \u015fekilde kazan\u00e7 sa\u011flayaca\u011f\u0131ndan eminse g\u00f6t\u00fcr\u00fc bazla i\u015f almal\u0131d\u0131r. Yoksa g\u00f6t\u00fcr\u00fc i\u015fin do\u011fas\u0131 gere\u011fi i\u015fverenle fiyat g\u00f6r\u00fc\u015fme kanallar\u0131 b\u00fcy\u00fck ihtimalle kapanm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131ndan y\u00fcklenici hakl\u0131 da olsa derdini anlatmakta \u00e7ok zorlanacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan, i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011fru teklif de\u011ferlendirmesi yap\u0131p y\u00fcklenicisini do\u011fru se\u00e7mesi de \u00f6nemlidir. Neticede teklif\u00e7i her firma, kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir de\u011ferlendirme yapacak, ona g\u00f6re fiyat verecektir. En d\u00fc\u015f\u00fck teklif sahibine i\u015fi vermesi, i\u015fverenin yarar\u0131na olmayabilir. Y\u00fcklenicinin i\u015fin alt\u0131ndan kalkamamas\u0131, i\u015fverenin yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 tehlikeye atacak, belki i\u015fin s\u00fcresini uzatarak maliyetlerini artt\u0131racakt\u0131r. Y\u00fcklenici, banka teminat mektubu verse bile teminat\u0131n\u0131n nakde \u00e7evrilmesi, ba\u015fka bir y\u00fckleniciye i\u015fin yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 projenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7 arzu edilmeyecek \u015feylerdir.<\/p>\n<p>Bu nedenle baz\u0131 ihalelerde en d\u00fc\u015f\u00fck fiyat veren teklifler otomatikman elenir. Zaten y\u00fcklenicilere g\u00f6nderilen teklif dok\u00fcmanlar\u0131nda verilen bilgiler yeterliyse, firmalar\u0131n teklifleri belli bir fiyat aral\u0131\u011f\u0131nda olacakt\u0131r. Bu aral\u0131\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn mertebe dar olmas\u0131 teklif dok\u00fcmanlar\u0131nda istenen i\u015fin ne kadar do\u011fru tan\u0131mlanmas\u0131yla orant\u0131l\u0131d\u0131r.\u00a0 \u0130\u015fverenin, bu aral\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde kalarak y\u00fcklenicisini se\u00e7mesi kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da riskleri azaltacakt\u0131r. B\u00f6ylece i\u015fin sonunda \u00f6nceden pozisyonunu ald\u0131\u011f\u0131 maliyetlerde i\u015fini tamamlayacak ve kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da s\u00fcrprizler ve yol kazalar\u0131 ya\u015fanmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 i\u015flerdeki teklif haz\u0131rlama s\u00fcreci ne kadar zorsa i\u015fin uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki hakedi\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da o oranda kolayd\u0131r. Hakedi\u015fler, her iki taraf\u0131n da \u00fczerinde antant kalaca\u011f\u0131 bir ilerleme y\u00fczdesi \u00fczerinden \u00f6demeye \u00e7evrilerek yap\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece y\u00fcklenici, hakedi\u015f haz\u0131rlama kadrosunu, i\u015fveren de hakedi\u015f kontrol kadrosunu geni\u015f tutmak zorunda kalmaz.<\/p>\n<p>G\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 i\u015flerde, y\u00fcklenicilerin ister istemez maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrme yolunda d\u00fcrt\u00fcleri oldu\u011fundan maalesef baz\u0131 do\u011fru olmayan y\u00f6ntemlere ba\u015fvurabilirler. Mesela projelerde g\u00f6sterilen bir hatt\u0131 bilerek \u00e7ekmeyebilirler, baz\u0131 \u00e7ap ve kesitlerde teknik olarak do\u011fru bile olsa onay almadan de\u011fi\u015fiklik yapabilirler, farkl\u0131 markalar kullanabilirler, vs. \u0130\u015fverenlerin, bu konuda kontrol mekanizmas\u0131 olu\u015fturmas\u0131 hem kendi projeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de teklif a\u015famas\u0131nda di\u011fer rakiplerini elemi\u015f olan mevcut y\u00fcklenicinin haks\u0131z rekabetini engellemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>G\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 i\u015flerde, ba\u015fta proje ve tan\u0131mlarda eksik olmamas\u0131 esast\u0131r. Ancak i\u015fin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda ilave i\u015f \u00e7\u0131kmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 her zaman vard\u0131r. \u0130lave i\u015flerin tan\u0131m\u0131 ve nas\u0131l fiyatland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme a\u015famas\u0131nda net olarak tarif edilmelidir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>B\u0130R\u0130M F\u0130YAT BAZINDA YAPILAN S\u00d6ZLE\u015eMELER<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Birim fiyatl\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde, i\u015fin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan malzeme ya da verilen hizmetin miktar\u0131 s\u00f6zle\u015fmede belirtilen birim fiyatlar\u0131yla \u00e7arp\u0131larak fiyatland\u0131rma yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidinin, i\u015fveren a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli dezavantaj\u0131, maliyetini i\u015f sonuna kadar kesin olarak bilememesidir. G\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 i\u015flerde eksiksiz proje ve \u015fartnamenin haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7irilen zaman\u0131 beklemek istemeyen bir i\u015fveren, k\u0131smen haz\u0131r projeyle yola \u00e7\u0131kmay\u0131 ve i\u015fin yap\u0131m\u0131na bir an \u00f6nce ba\u015flamay\u0131 arzu edebilir. Neticede yat\u0131r\u0131mc\u0131, yakla\u015f\u0131k maliyetini bilmeyi yeterli g\u00f6r\u00fcp i\u015fe ba\u015flama y\u00f6n\u00fcnde tercih yapabilir. Bu durumda kullan\u0131lacak malzemelerin niteliklerinin ve yakla\u015f\u0131k miktarlar\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi ke\u015fif listesi ile y\u00fcklenici adaylar\u0131ndan teklif toplar. Her teklif\u00e7i firma taraf\u0131ndan ayn\u0131 ke\u015fif listesi doldurulmu\u015f olaca\u011f\u0131ndan i\u015fverenin teklif de\u011ferlendirmesini yapmas\u0131 daha kolay olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca ihale s\u00fcreci de o oranda daha k\u0131sa olabilir.<\/p>\n<p>Bu durumda y\u00fcklenici a\u00e7\u0131s\u0131ndan da teklifi haz\u0131rlamak nispeten daha kolayd\u0131r. Kendi ke\u015fif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na gerek duymadan i\u015fveren taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen ke\u015fif listesini, her t\u00fcrl\u00fc malzeme temini, montaj\u0131, firma genel giderleri ve kar\u0131 birim fiyatlara da\u011f\u0131t\u0131lacak \u015fekilde doldurur. \u0130\u015fveren, toplad\u0131\u011f\u0131 teklifler aras\u0131ndan uygun olan\u0131n\u0131 se\u00e7erek y\u00fckleniciyle birim fiyat bazl\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme imzalar. S\u00f6z konusu ke\u015fif listesi yard\u0131m\u0131yla bulunan i\u015f bedeli, muayyen(tahmini) bedel olarak s\u00f6zle\u015fmeye yaz\u0131l\u0131r. Bu bedel kesin olmasa da mertebe olarak do\u011fru bir bedel olmal\u0131d\u0131r. Taraflar, pozisyonlar\u0131n\u0131 almak, teminat ve avans miktarlar\u0131n\u0131 belirlemek, i\u015fin finansman\u0131 konusunda ayarlamalar yapmak i\u00e7in b\u00f6yle bir rakama ihtiya\u00e7 duyarlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda, kullan\u0131lan malzemenin miktar\u0131 s\u00f6zle\u015fmedeki birim fiyatlarla \u00e7arp\u0131larak hakedi\u015flendirilir. Ancak bu s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidinde hakedi\u015f haz\u0131rlanmas\u0131 ve kontrol\u00fc, g\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidine g\u00f6re \u00e7ok daha zor ve detayl\u0131d\u0131r. Y\u00fcklenici taraf\u0131 hakedi\u015f haz\u0131rlayacak kadrosunu, i\u015fveren taraf\u0131 da hakedi\u015fleri kontrol edecek kadrosunu olu\u015fturmak durumundad\u0131r. Y\u00fcklenici, i\u015fin yap\u0131m\u0131nda kullanaca\u011f\u0131 malzemenin, \u015fantiyeye giri\u015finden montaj\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noktaya kadar \u015fantiye i\u00e7indeki yolculu\u011funu hakedi\u015finde belgeler. \u00a0Malzemenin \u015fantiyeye giri\u015f irsaliyesini ve montaj\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin ata\u015fman\u0131n\u0131 hakedi\u015fine ekler ve bunu her malzeme kalemi i\u00e7in yaparak bir anlamda her kalem malzemenin \u00e7etelesini tutar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015fverenin temsilcisi de t\u00fcm bu irsaliyeleri ve ata\u015fmanlar\u0131 kontrol eder, gerekli d\u00fczeltmeleri yapar, hakedi\u015fleri onaylayarak, \u00f6demenin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7ar. Yani g\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 i\u015fte, teklif haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 zor hakedi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kolayken birim fiyatl\u0131 i\u015fte, teklif haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kolay hakedi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 zordur.<\/p>\n<p>S\u00f6zle\u015fmede, i\u015fin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lacak malzemelerin \u00e7o\u011funun ke\u015fif listesinde ge\u00e7mesi gerekir. E\u011fer kullan\u0131lan malzeme, ke\u015fif listesinde bulunmuyorsa y\u00fcklenici yeni birim fiyat analizi yaparak i\u015fverenin onay\u0131na sunar. Yeni fiyat analizlerinin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmede i\u015fin ba\u015f\u0131nda tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Tahmin edilece\u011fi \u00fczere, yeni birim fiyat analizi yap\u0131lan kalemlerin say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a ke\u015fif listesinin do\u011frulu kaybolacakt\u0131r. Bu da ger\u00e7ek i\u015f bitim bedelinin s\u00f6zle\u015fmedeki tahmini i\u015f bedelinden \u00e7ok sapmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011furur. Bu nedenle i\u015fin ba\u015f\u0131nda kullan\u0131lacak malzeme nitelik ve nicelik bilgilerinin m\u00fcmk\u00fcn mertebe do\u011fru olmas\u0131 gereklidir. \u00a0Zaten yeni fiyat analizlerinin say\u0131s\u0131 \u00e7ok artm\u0131\u015fsa, i\u015fin s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi daha ba\u015fta yanl\u0131\u015f se\u00e7ilmi\u015f demektir. Bu t\u00fcr bir i\u015fte maliyet+kar bazl\u0131 s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi se\u00e7imini yapmak daha isabetli olur.<\/p>\n<p>Birim fiyatl\u0131 i\u015flerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u201csabit birim fiyat\u201d ifadesi asl\u0131nda s\u00f6zle\u015fmede i\u015fverenleri korumak ad\u0131na, y\u00fcklenicinin i\u015fin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda fiyatlar\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 esnetip baz\u0131 hizmetlerin fiyata dahil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edip ilave taleplerde bulunmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatmak ad\u0131na kullan\u0131l\u0131r. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar t\u00fcm birim fiyatlar sabitlenmi\u015f olup y\u00fcklenicinin her t\u00fcrl\u00fc giderlerini fiyatlara yans\u0131tm\u0131\u015f oldu\u011fu ve i\u015f s\u00fcresince de\u011fi\u015fiklik talebinde bulunamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Elbette y\u00fckleniciden kaynaklanmayan gecikmelerden, i\u015f miktar\u0131n\u0131n \u00f6nemli oranda art\u0131p eksilmesinden ve di\u011fer sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc y\u00fcklenicinin, baz\u0131 ilave taleplerde bulunmas\u0131 son derece do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>MAL\u0130YET + KAR BAZINDA YAPILAN S\u00d6ZLE\u015eMELER <\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Uygulamada, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fitlerinden bir tanesi de Maliyet + Kar\u2019d\u0131r. Bu uygulama asl\u0131nda y\u00fcklenicilerin sevdi\u011fi bir s\u00f6zle\u015fmedir. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda, s\u00f6zle\u015fmeyle bir oran belirlenir ve y\u00fcklenici maliyetlerinin \u00fczerine bu oran kadar kar al\u0131r. Genelde i\u015fverenler, bir i\u015fi acilen yapmak durumunda kald\u0131klar\u0131nda bu y\u00f6nteme ba\u015fvururlar. Proje, ke\u015fif, ihale, teklif de\u011ferlendirme vs. gibi aktivitelere zaman ay\u0131rmadan h\u0131zl\u0131ca y\u00fcklenicisi belirleyip t\u00fcm bu aktiviteleri yola \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yapmay\u0131 tercih edebilir.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr s\u00f6zle\u015fmelerde, i\u015fveren i\u015f bitim bedelini son ana kadar kesin ve net olarak bilemedi\u011fi i\u00e7in finansal anlamda pozisyon almas\u0131 her zaman g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Buna kar\u015f\u0131n y\u00fcklenicinin her maliyetine kar\u0131\u015f\u0131p her an ekonomi sa\u011flama f\u0131rsat\u0131n\u0131 elinde tuttu\u011fu i\u00e7in bir bak\u0131ma avantajl\u0131d\u0131r. Bu durum, maliyetleri analiz edecek bir kadroyu bulundurmas\u0131n\u0131 da gerektirir.<\/p>\n<p>Hakedi\u015f d\u00f6nemlerinde, y\u00fcklenici t\u00fcm maliyetlerini belgeleyerek bir hakedi\u015f haz\u0131rlar. Buna s\u00f6zle\u015fmesel hakk\u0131 olan y\u00fczdesel oran\u0131 da yans\u0131tarak hakedi\u015fini sunar. S\u00f6zle\u015fmedeki \u00f6deme \u015fartlar\u0131 paralelinde \u00f6demesini de al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu uygulama, anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere y\u00fcklenici \u00fczerindeki i\u015f s\u00fcresi bask\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6neminin azalmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Neticede, y\u00fcklenicinin maliyeti bir \u015fekilde kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re i\u015fin s\u00fcresinin uzamas\u0131n\u0131n pek de olumsuz etkisi olmayacakt\u0131r. Bu nedenle, i\u015fverenler \u00fcstten s\u0131n\u0131rlamal\u0131, azalan katsay\u0131l\u0131, sabit kar gibi de\u011fi\u015fik s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fitleri yapmaya y\u00f6nelmektedirler. Mesela s\u00f6zle\u015fmede \u00fcstten bir limitle s\u0131n\u0131rlan\u0131r ve bu limit a\u015f\u0131lmas\u0131 halinde y\u00fckleniciye \u00e7e\u015fitli yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilir. Ya da belli bir de\u011fer a\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra y\u00fczdesel kar oran\u0131 azalmaya ba\u015flayabilir. Ya da i\u015fin ba\u015f\u0131ndan sonuna maliyet ne olursa olsun y\u00fcklenicinin alaca\u011f\u0131 kar sabit kalabilir. Bu hallerde y\u00fcklenici s\u00fcre bask\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerinde hissedip ve y\u00fcksek kar\u0131 en k\u0131sa s\u00fcrede almaya gayret edecektir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130\u015fveren ve y\u00fcklenici a\u00e7\u0131s\u0131ndan 3 s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidinin de avantaj ve dezavantajlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi 3 kademeli \u00e7ubuk grafik \u015feklinde \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-43\" src=\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/ekran-alc4b1ntc4b1sc4b11.jpg\" alt=\"Ekran Al\u0131nt\u0131s\u01311\" width=\"616\" height=\"632\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-44\" src=\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/ekran-alc4b1ntc4b1sc4b12.jpg\" alt=\"Ekran Al\u0131nt\u0131s\u01312\" width=\"596\" height=\"626\" \/><\/p>\n<p><strong>ANAHTAR TESL\u0130M F\u0130YAT (TURN KEY PRICE)<\/strong><\/p>\n<p>Uygulamada, \u201cAnahtar Teslim Fiyat\u201d terimi \u00e7o\u011funlukla g\u00f6t\u00fcr\u00fc fiyat bazl\u0131 s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Asl\u0131nda \u201cAnahtar Teslim Fiyat\u201d ifadesi i\u015fin kapsam\u0131n\u0131 ifade eden bir terimdir. Bu durumda yukar\u0131da bahsedilen 3 s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi i\u00e7inde ge\u00e7erli olabilecek bir ifadedir. Yani bir i\u015fi anahtar teslim g\u00f6t\u00fcr\u00fc fiyat bazl\u0131 yapmak, ya da anahtar teslim birim fiyat bazl\u0131 yapmak ya da anahtar teslim maliyet+kar \u015feklinde yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u201cAnahtar Teslim Fiyat\u201d terimini yan\u0131nda s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidini belirtmeden yaln\u0131z ba\u015f\u0131na kullanmak eksik ifade olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Anahtar teslimi, i\u015fin en geni\u015f kapsam\u0131n\u0131 ifade etmenin k\u0131sa yoludur. \u0130\u015fveren, t\u0131pk\u0131 bir otomobilin paras\u0131n\u0131 \u00f6deyip anahtar\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131p yola \u00e7\u0131kabilmesi gibi anahtar teslimi bir i\u015fin sonunda tesisini faaliyete ge\u00e7irebilmeli, hizmete hemen sokabilmelidir. \u0130\u015fverenin, tesisini b\u00fct\u00fcn organlar\u0131yla hizmete sokabilmesi noktas\u0131na kadarki t\u00fcm i\u015flerin yap\u0131lmas\u0131 kapsam\u0131 y\u00fcklenicinin sorumlulu\u011fundad\u0131r. B\u00f6ylece, s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidi ne olursa olsun i\u015fin sonu gelip \u201canahtar\u0131\u201d i\u015fverene teslim etmeden herhangi bir bahane ile i\u015fini tamamlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edip i\u015fi b\u0131rakamaz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6zetle, bir yat\u0131r\u0131m\u0131n g\u00fcndeme geldi\u011fi ilk andan itibaren yat\u0131r\u0131m\u0131n nitelik ve niceli\u011finin ne kadar belli olmas\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak 3 \u00e7e\u015fit s\u00f6zle\u015fme tipi kullan\u0131labilir. Nitelik ve nicelik bilgileri do\u011frulukla hesaplanabiliyorsa i\u015fin g\u00f6t\u00fcr\u00fc bazl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131, nitelik bilgileri tamam ama nicelikte bir tak\u0131m mu\u011flakl\u0131klar varsa birim fiyat bazl\u0131 yap\u0131lmas\u0131, hem nitelik hem de nicelikte do\u011fru bilgiler verilemiyorsa maliyet+kar \u015feklinde yap\u0131lmas\u0131 daha do\u011fru bir se\u00e7im olacak, her iki taraf i\u00e7in de kazan-kazan politikas\u0131 uygulanm\u0131\u015f olacakt\u0131r.\u00a0 Projenin ba\u015fta nitelik ve nicelik bilgilerinin tespiti yap\u0131lmadan rastgele s\u00f6zle\u015fme \u00e7e\u015fidinin belirlenmesi i\u015fi biraz \u015fansa b\u0131rakmak olacak, bir taraf kazan\u0131rken di\u011fer taraf muhtemelen kaybedecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yava\u015f yava\u015f yerini \u201cY\u00fcklenici\u201d kelimesine b\u0131rakan \u201cM\u00fcteahhit\u201d kelimesi Arap\u00e7a k\u00f6kenli bir kelimedir. M\u00fcteahhit, taahh\u00fct eden anlam\u0131na gelmektedir. Yani bir i\u015fin yap\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstelenen, y\u00fcklenen ki\u015fi demektir. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1,6],"tags":[],"class_list":["post-3213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-idari-konular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3213"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}