GES projelerinin artmas\u0131yla birlikte uygulamalar\u0131n yetkili ve ehil ki\u015filerin elinden \u00e7\u0131kmas\u0131 gereklili\u011fi kendini iyice belli etmeye ba\u015flad\u0131. EMO taraf\u0131ndan bu konuda yetki belgesi uygulamas\u0131 ortaya kondu. S\u00f6z konusu belge, 28 \u015eubat 2015 tarihinde Resmi Gazete\u2018de yay\u0131nlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Elektrik M\u00fchendisleri Odas\u0131 Yenilenebilir Enerji Kaynaklar\u0131ndan Elektrik Enerjisi \u00dcretimine Ait Elektrik M\u00fchendisli\u011fi Hizmetleri Y\u00f6netmeli\u011fi kapsam\u0131nda verilen\u00a0Yetkilendirme Belgesi\u2018dir.<\/p>\n
Elektrik M\u00fchendisli\u011fi temelinden gelenlerin oda taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen bu e\u011fitimi almas\u0131 ve e\u011fitim sonunda s\u0131nava girerek ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 neticesinde yetki belgesi verilmektedir. GES kurulumlar\u0131nda TEDA\u015e taraf\u0131ndan bu belge aranmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ancak, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu e\u011fitimin sadece EMO \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda EMO’nun s\u0131n\u0131rl\u0131 olanaklar\u0131yla veriliyor olmas\u0131 kat\u0131l\u0131mlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Kat\u0131l\u0131mlar s\u0131n\u0131rl\u0131 olunca da b\u00fct\u00fcn \u00fclkenin GES talebini ger\u00e7ekle\u015ftirecek ehil ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131n yeterli olmamas\u0131 gibi bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yetkili ve ehil ki\u015fi say\u0131s\u0131 belli bir say\u0131ya ula\u015f\u0131ncaya kadar TEDA\u015e taraf\u0131ndan aranan yetki belgesi uygulamas\u0131 maalesef tam anlam\u0131yla ger\u00e7ekten uygulamaya girememi\u015f, \u00e7ok s\u0131k\u0131 kontrol edilen bir \u015fart haline gelmemi\u015ftir.<\/p>\n
![\"yetki\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/yetki.jpg\")
<\/p>\n
-E\u011fitime kat\u0131l\u0131mda aranan \u015fartlar nelerdir? Kat\u0131l\u0131mc\u0131 profili nedir?<\/strong><\/p>\n E\u011fitime kat\u0131l\u0131mda aranan \u015fartlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n E\u011fitime ortalama 15-20 ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Bizim d\u00f6nemde ise 16 ki\u015fi kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r 20li ya\u015flardan 50li ya\u015flara kadar olduk\u00e7a geni\u015f bir aral\u0131kta m\u00fchendisler kat\u0131l\u0131m sa\u011flamaktad\u0131r. E\u011fitim \u0130zmir’de yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen \u0130zmirli m\u00fchendis say\u0131s\u0131 bir yada iki tanedir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar genelde T\u00fcrkiye’nin di\u011fer illerinden gelmi\u015flerdir.<\/p>\n -G\u00fcne\u015f Enerjisi Sistemleri E\u011fitiminde hangi dersler veriliyor? Hangi e\u011fitmenler derslere giriyor?<\/strong><\/p>\n E\u011fitimin ba\u015f\u0131nda t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lara, e\u011fitim boyunca verilecek dersleri ve sunumlar\u0131 i\u00e7eren kal\u0131n ciltli bir kitap veriliyor. Ancak bu kitap, her e\u011fitim ba\u015f\u0131nda yeniden bast\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in nispeten g\u00fcncelli\u011fini kaybetmi\u015f olabiliyor. Fakat bu durumu gidermek ad\u0131na t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lara g\u00fcncel ders notlar\u0131 ve sunumlar e-posta olarak elektronik ortamda mutlaka g\u00f6nderiliyor.<\/p>\n E\u011fitim ilk g\u00fcn\u00fc dersler sabah saat 10:00’da ba\u015fl\u0131yor, saat 17:00’ye kadar s\u00fcr\u00fcyor. E\u011fitim Ege \u00dcniversitesi G\u00fcne\u015f Enerjisi Enstit\u00fcs\u00fcnde veriliyor. Tan\u0131\u015fma ve genel bilgilendirmenin ard\u0131ndan O\u011fuz Perincek G\u00fcne\u015f enerjisi teknolojilerini anlat\u0131yor.<\/p>\n \u0130kinci g\u00fcn derler yine\u00a0Ege \u00dcniversitesi G\u00fcne\u015f Enerjisi Enstit\u00fcs\u00fcnde veriliyor ve yine 10:00 ila 17:00 saatleri aras\u0131nda yap\u0131l\u0131yor. G\u00fcn\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131nda Olgun Sakarya, Lisanss\u0131z enerji mevzuat\u0131 hakk\u0131nda bilgiler veriyor. \u0130kinci yar\u0131s\u0131nda ise O\u011fuz Perincek eviriciler, saya\u00e7lar, elektrik tesisat\u0131 ile ilgili dersler veriyor.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn dersler biraz s\u0131k\u0131\u015f\u0131k oluyor. Sabah 09:00 ila 18:00 saatleri aras\u0131nda EMO merkezinde e\u011fitim veriliyor. G\u00fcn\u00fcn ilk saatinde B\u00fclent \u00c7ar\u015f\u0131ba\u015f\u0131, statik ve dinamik hesaplar hakk\u0131nda bilgi veriyor. Daha sonra \u00f6\u011flene kadar Mutlu Boztepe, \u015febeke ba\u011flant\u0131l\u0131 sistemleri anlat\u0131yor. G\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda ise Taner \u0130riz, \u015eebeke ba\u011flant\u0131l\u0131 GESlerin elektrik projelerinde istenilen hesaplar hakk\u0131nda dersler veriyor.<\/p>\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn,\u00a0 10:00 ila 17:00 saatleri aras\u0131nda EMO merkezinde e\u011fitim veriliyor. Egemen Azmak, \u015eebekeden ba\u011f\u0131ms\u0131z sistemleri g\u00fcn\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131nda anlat\u0131yor. \u00d6\u011fleden sonra ise Azim \u015eahin, proje dosyas\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 ve proje onay s\u00fcreci dersini veriyor. G\u00fcn\u00fcn son saatinde ise e\u011fitim de\u011ferlendirmesi ve s\u0131nav yap\u0131l\u0131yor. Yetki belgesi verilmesi i\u00e7in s\u0131navda 100 \u00fczerinden asgari 70 al\u0131nmas\u0131 arand\u0131\u011f\u0131ndan 30 sorundan en az 21 tanesi do\u011fru yan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Be\u015finci g\u00fcn, t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 Urla’da bir tanesi 72kW g\u00fcc\u00fcnde, di\u011feri ise 880kW g\u00fcc\u00fcnde 2 tane g\u00fcne\u015f enerji santraline g\u00f6t\u00fcrmek suretiyle teknik gezi yap\u0131l\u0131yor. Daha sonra g\u00fczel bir yerde hep beraber g\u00f6zleme yendikten sonra be\u015f g\u00fcnl\u00fck e\u011fitim tamamlanm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n -Verilen e\u011fitimler yeterli olmakta m\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n Hayat\u0131n normal ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde 4-5 g\u00fcn kendinize ay\u0131r\u0131p bir konuda derinlemesine ara\u015ft\u0131rma yap\u0131p bilgi sahibi olmak pek kolay say\u0131lmaz. Ama EMO, bu anlamda\u00a0 i\u015fimizi kolayla\u015ft\u0131r\u0131p hem \u00f6\u011frenilecek konular\u0131 derleyip \u00f6n\u00fcm\u00fcze getirmi\u015f oluyor, hem de s\u00f6z konusu 4-5 g\u00fcn\u00fc bir \u015fekilde ay\u0131rmam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Konuyla ilgili t\u00fcm ba\u015fl\u0131klar\u0131 veriyor. Kimi yerlerde konulara \u00e7ok s\u0131\u011f de\u011finiyor, kimi yerlerde ise derinlemesine dal\u0131yor. E\u011fitimin sonunda epeyce bir \u015fey \u00f6\u011frenmi\u015f oluyorsunuz ama bilindi\u011fi gibi e\u011fitim hayat boyu s\u00fcrer…<\/p>\n Ayr\u0131ca e\u011fitimin ba\u015f\u0131nda t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lara mesleki sorumluluklar\u0131 ve davran\u0131\u015f ilkelerini hat\u0131rlatan bir belge imzalat\u0131l\u0131yor. Yani s\u00f6z konusu e\u011fitim, m\u00fchendisin topluma kar\u015f\u0131 olan g\u00f6revlerini hat\u0131rlatmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 bir misyonu da yerine getirmi\u015f oluyor.<\/p>\n -G\u00fcne\u015fimiz ile ilgili baz\u0131 bilgiler<\/strong><\/p>\n G\u00fcne\u015f bir y\u0131lda 1,5×10^18 kWh enerji \u00fcretir.<\/p>\n Bu enerjinin 5,5×10^17 kWh lik k\u0131sm\u0131 d\u00fcnya y\u00fczeyine ula\u015f\u0131r.<\/p>\n D\u00fcnyadaki r\u00fczgar enerjisi potansiyeli 6×10^14 kWh’tir.<\/p>\n \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n enerji ihtiyac\u0131 ise y\u0131lda 4×10^14 kWh’tir.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi rakamlar \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. G\u00fcne\u015fin d\u00fcnya y\u00fczeyine gelen enerjisinin sadece binde birini kullanabilsek bile t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n enerji ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanabiliyor.<\/p>\n -G\u00fcne\u015f enerjisi sistemlerinin \u00e7al\u0131\u015fma prensibi ve elemanlar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n Bu sistemler a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 elektrik devresi a\u00e7\u0131s\u0131ndan teknik anlamda \u00e7ok kolay devrelerdir. Bilinmesi gereken elbette baz\u0131 incelikler vard\u0131r ama pek zor ve kar\u0131\u015f\u0131k bir konu say\u0131lmaz.<\/p>\n G\u00fcne\u015f enerjisi sistemleri, 2 \u015fekilde uygulan\u0131yor. \u0130lki \u015febekeden ba\u011f\u0131ms\u0131z yani “Off-grid” sistemlerdir. Bunlar elektrik beslemesinin getirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 yada ekonomik olmad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcketim noktalar\u0131na kuruluyor. Di\u011feri ise \u015febekeye ba\u011fl\u0131 sistemler yani “On -grid” sistemlerdir.Bu sistemler, enerjisinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendisinin \u00fcretmek istedi\u011fi t\u00fcketim noktalar\u0131na kurulmaktad\u0131r. \u00dcretilen enerjinin bir k\u0131sm\u0131 \u015febekeye sat\u0131labilmektedir.<\/p>\n Her iki sistemde de g\u00fcne\u015f panelleri, eviriciler ve elektrik panosu yer almaktad\u0131r. \u015eebekeden ba\u011f\u0131ms\u0131z sistemlerde ise ilaveten ak\u00fc yer almaktad\u0131r.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131daki resimde \u015febekeden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sistem yer almaktad\u0131r.<\/p>\n Fotovoltaik panellerin i\u00e7inde, yakla\u015f\u0131k 10x10cm yada 15x15cm boyutlar\u0131nda olan fotovoltaik h\u00fccreler vard\u0131r. Yar\u0131iletken malzemeden yap\u0131lan bu h\u00fccrelerin \u00fczerine\u00a0 g\u00fcne\u015ften gelen \u0131\u015f\u0131n\u0131m (\u0131s\u0131 de\u011fil!) d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde bu h\u00fccreden bir eletron ak\u0131\u015f\u0131 meydana gelir ve belli bir DC gerilim elde edilir. Bu gerilim de\u011feri nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fundan bir \u00e7ok h\u00fccre seri ve paralel ba\u011flanarak gerilim de\u011feri istenilen seviyeye getirilir. Piyasadaki standart ak\u00fc \u015farj gerilim seviyelerini sa\u011flayacak DC gerilimler g\u00f6ztilerek fotovoltaik paneller \u00fcretilir. Fotovoltaik paneller yine seri ve paralel ba\u011flanarak istenilen g\u00fc\u00e7 sa\u011flan\u0131r. Ancak fotovoltaik panellerden \u00fcretilen gerilim DC oldu\u011fundan bunu alternatif gerilime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in eviriciler kullan\u0131l\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisinde eviriciler olduk\u00e7a ilerlemi\u015ftir. Sadece gerilimi alternatife d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekle kalmay\u0131p, devreyi korumak, \u015febekeyi izlemek, ak\u00fc \u015farj\u0131n\u0131 sa\u011flamak, devreyi monit\u00f6rize etmek gibi bir \u00e7ok g\u00f6revi de yerine getirmektedir. E\u011fer sistem \u015febekeden ba\u011f\u0131ms\u0131z ise ak\u00fcler \u00f6ncelikle \u015farj edilir, sonra evirici gerilimi evirir ve t\u00fcketiciye g\u00f6nderir. \u015eebekeye ba\u011fl\u0131 sistemlerde ise ak\u00fc kademesi yoktur, evirici \u00fcretilen enerjiyi \u015febekeye g\u00f6nderir.<\/p>\n -G\u00f6lgeden korunmak \u00e7ok \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n Fotovoltaik panellerin \u00fczerine e\u011fer bir cismin g\u00f6lgesi d\u00fc\u015ferse, o g\u00f6lgenin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc h\u00fccrenin gerilim seviyesi d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu da di\u011fer h\u00fccrelerle aras\u0131nda potansiyel fark\u0131 meydana getirdi\u011finden panelin toplam verimi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde zaten d\u00fc\u015f\u00fck olan panel verimlerinin daha da a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fc\u015fmemesi ad\u0131na planlama yaparken g\u00f6lgeden mutlaka ka\u00e7mak gerekiyor. Hatta \u00f6zellikle konutlarda ve \u00e7at\u0131 uygulamalar\u0131nda etrafta daha \u00e7ok nesne olaca\u011f\u0131ndan \u00f6zel bilgisayar programlar\u0131yla t\u00fcm y\u0131l i\u00e7in g\u00f6lge durumu analiz edilerek panellerin optimum yerle\u015fim yeri tespit ediliyor.<\/p>\n Hatta yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar panelin \u00fcst\u00fcn\u00fcn %3 gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir oranda g\u00f6lgelenmesinin bile toplamda panel verimini %25 oran\u0131nda azaltt\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. %6,5 oran\u0131nda g\u00f6lgelenirse bu verim kayb\u0131 %44e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yani, neredeyse panelin yar\u0131s\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmamaktad\u0131r!<\/p>\n B\u00fcy\u00fck paralar harcayarak kurulan panellerin k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00f6lge fakt\u00f6r\u00fcne feda edilmemesine \u00e7ok dikkat edilmelidir.<\/p>\n -Fotovoltaik h\u00fccre \u00e7e\u015fitleri<\/strong><\/p>\n Bu h\u00fccreler aras\u0131nda en yayg\u0131n olanlar\u0131 kristal silikon FV h\u00fccrelerdir. Monokristallerin verimleri %18-%19 lar\u0131 bulurken polikristaller %16-%17leri bulmaktad\u0131r. Asl\u0131nda bu verim de\u011ferleri \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Yani g\u00fcne\u015f gibi bedelsiz bir enerji kayna\u011f\u0131 olmasa bu verim de\u011ferinde bir \u00fcrete\u00e7 yapmak hi\u00e7 mant\u0131kl\u0131 gelmez. Lakin sisteme giren enerji bedelsiz oldu\u011fu i\u00e7in %1ini bile kullansak art\u0131 tarafta kal\u0131r\u0131z.<\/p>\n Bu h\u00fccrelerin hammadeesi SiO2 yani silisyumdioksittir, yani bildi\u011fimiz kumdur. D\u00fcnyada oksijenden sonra en \u00e7ok bulunan element silisyum oldu\u011funa g\u00f6re fotovoltaik panellerin fiyatlar\u0131 neden ucuz de\u011fildir? Cevab\u0131 silisyumun safla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda yatmaktad\u0131r. SiO2 i\u015flenerek %99 safl\u0131kla silika elde edilir. Daha sonra pahal\u0131 ve ileri tekniklerle %99.9999 safl\u0131kla silisyum sa\u011flanmaktad\u0131r. Yani saf silisyum elde etmek pahal\u0131 bir i\u015flemdir ve \u00f6nemli miktarda enerji t\u00fcketir.<\/p>\n Zaten burada ilgin\u00e7 bir ironi vard\u0131r. Temiz enerji \u00fcretecek h\u00fccreleri \u00fcretmek i\u00e7in silisyumu safla\u015ft\u0131rmak ad\u0131na kayda de\u011fer miktarda miktarda fosil yak\u0131t kullanarak h\u00fccreyi imal etmek gerekmektedir. Yani FV h\u00fccre, \u00fcretimi a\u015famas\u0131nda t\u00fcketilen enerjiyi geri \u00f6deyecek oldu\u011fundan hayata bor\u00e7lu olarak gelmektedir. Ama \u015fimdiden s\u00f6yleyelim, bu durum g\u00fcne\u015f enerjisi alternatifini yenilenebilir enerji olmaktan uzakla\u015ft\u0131racak bir kriter kesinlikle de\u011fildir.<\/p>\n Yukar\u0131daki resimde a\u00e7\u0131kmavi \u00e7ok renkli olan polikristal h\u00fccredir. Di\u011feri ise monokristal h\u00fccredir. Monokristallerin 4 k\u00f6\u015fesi pahl\u0131 oldu\u011fundan ilk bak\u0131\u015fta ay\u0131rt etmek olduk\u00e7a kolayd\u0131r. Ayr\u0131ca bir nevi cam olduklar\u0131ndan bu h\u00fccreler \u00e7ok k\u0131r\u0131lgand\u0131r. Ayr\u0131ca oksijen ile temaslar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 gereken. Yoksa oksitlenip fonksiyonlar\u0131n\u0131 yitirirler. Bu sebeplerden dolay\u0131 h\u00fccrelerin mutlaka korunmas\u0131 gerekmektedir. Bu sebeple laminasyon yap\u0131lmaktad\u0131r. Yani t\u0131pk\u0131 kimlik belgelerinin PVC kaplanmas\u0131 gibi \u00f6zel saydam bir malzeme ile kaplanmaktad\u0131r. Ancak h\u00fccreler tek tek kaplanmamakta yanyana dizilip seri yada paralel ba\u011fland\u0131ktan sonra laminasyon yap\u0131lmakta, b\u00f6ylece FV paneller \u00fcretilmektedir.<\/p>\n Asl\u0131nda h\u00fccreler oksitlenmese ve d\u0131\u015f etkenlere kar\u015f\u0131 olsa y\u0131llar i\u00e7inde verim kayd\u0131na u\u011framayacakt\u0131 ve onlarca y\u0131l ilk g\u00fcnk\u00fc gibi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na devam edecekti. FV panellerin 20 y\u0131l i\u00e7inde yakla\u015f\u0131k %20 gibi verim kayb\u0131 ya\u015famalar\u0131 asl\u0131nda laminasyon teknolojisinden kaynaklanmaktad\u0131r. Maalesef en iyi laminasyon bile y\u0131llar kar\u015f\u0131s\u0131nda dayanam\u0131yor, azar azar i\u00e7eri oksijen almaya ba\u015fl\u0131yor ve h\u00fccrelerin verim kayb\u0131na neden oluyor.<\/p>\n Bu arada FV panellerin nakliyesinde, montaj\u0131nda azami \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Her ne kadar paneller koruma sa\u011flasa da panellerin i\u00e7indeki h\u00fccreler k\u0131r\u0131lgand\u0131r. H\u00fccrelerde meydana gelebilecek mikro \u00e7atlaklar t\u0131pk\u0131 g\u00f6lge etkisi gibi t\u00fcm panelin veriminin d\u00fc\u015fmesine neden olacakt\u0131r.<\/p>\n Ger\u00e7i, bu gibi durumlarda t\u00fcm panelin veriminin d\u00fc\u015fmemesi, verim kayb\u0131n\u0131n sadece mikro \u00e7atla\u011f\u0131n yada g\u00f6lgenin bulundu\u011fu h\u00fccre s\u0131ras\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmas\u0131 i\u00e7in bypass diyotlar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n -\u015eebeke Ba\u011flant\u0131l\u0131 Sistemlerde Uygulamaya Y\u00f6nelik Mevzuat Yasal Mevzuat<\/strong><\/p>\n \u00dclkemizde yasal hiyerar\u015fi \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n En ba\u015fta Anayasa vard\u0131r. Onun ard\u0131ndan Yasalar gelir. Daha sonra T\u00fcz\u00fckler vard\u0131r. (Bizim piyasam\u0131zda T\u00fcz\u00fck yoktur.) T\u00fcz\u00fckleri Y\u00f6netmelikler izler. Daha sonra Tebli\u011fler vard\u0131r. Sonras\u0131nda Kurul Kararlar\u0131 gelir. En son olarak da Duyuru ve \u0130lanlar vard\u0131r.<\/p>\n \u00dclkemizde GES kurulmas\u0131 ile ilgili yasal mevzuat\u0131 olu\u015fturan hususlar hiyerar\u015fi s\u0131ras\u0131na g\u00f6re a\u015fa\u011f\u0131da tek tek maddelenmi\u015ftir.<\/p>\n 1) KANUNLAR<\/p>\n 2) Y\u00d6NETMEL\u0130KLER<\/p>\n 3) TEBL\u0130\u011eLER<\/p>\n 4) KURUL KARARLARI<\/p>\n 5) DUYURU \/ \u0130LAN<\/p>\n -10 kW alt\u0131ndaki GES Tesisleri<\/strong><\/p>\n \u00dcretim tesisinin \u015febekeye ba\u011flanmas\u0131 ile ilgili mevzuatta \u015fu maddeler vard\u0131r:<\/p>\n Burada \u00f6zellikle son madde, yoruma a\u00e7\u0131kt\u0131r. 12kW tesis yapt\u0131ran bir yat\u0131r\u0131mc\u0131dan tekn,ik de\u011ferlendirme sonras\u0131 YG seviyesinden \u015febekeye ba\u011flanmas\u0131 istenebilir. Bu durumda YG panolar\u0131, trafo, belki kmlerce YG kablosu, vs. g\u00fcndeme gelecektir. Yani 12kW mertebesinde bir \u00fcretim i\u00e7in son derece anlams\u0131z bir uygulama olacakt\u0131r. Yani mevzuat bu noktada yetersiz kalmaktad\u0131r. \u015eu anda 1kW l\u0131k GES kuran da1MWl\u0131k GES kuran da ayn\u0131 mevzuata tabidir. Aralar\u0131nda gerek teknik gerekse maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok fark olan bu iki uygulaman\u0131n ayn\u0131 mevzuata ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 yeni bir y\u00f6netmelik \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furmu\u015ftur. Bug\u00fcnlerde 10kW alt\u0131 GES tesislerinin kurulmas\u0131 hakk\u0131nda y\u00f6netmeli\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 ve mevzuattaki bu bo\u015flu\u011fun giderilece\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Hatta mevzuat biraz kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa \u00e7at\u0131 tipi GES uygulmas\u0131n\u0131n \u00fclkemizde yayg\u0131nla\u015faca\u011f\u0131 tahmin edilmektedir.<\/p>\n -Kapasite Tahsis Tablosu<\/strong><\/p>\n Tam ad\u0131 “ELEKTR\u0130K P\u0130YASASINDA L\u0130SANSSIZ ELEKTR\u0130K \u00dcRET\u0130M\u0130NE \u0130L\u0130\u015eK\u0130N Y\u00d6NETMEL\u0130K\u00a0 KAPSAMINDA KAPAS\u0130TE TAHS\u0130S TABLOSU” olan bir tablo var. Bu tablo her ayba\u015f\u0131nda TE\u0130A\u015e’\u0131n internet sitesinin duyurular b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yay\u0131nlan\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye genelindeki t\u00fcm trafo merkezlerinde lisanss\u0131z GES ve RES i\u00e7in i\u00e7in tahsis edilen maksimum kapasite ile \u00e7a\u011fr\u0131\u0131 mektubu verilen GES ve RES kapasiteleri g\u00f6sterilir. Yani \u015febekeye ba\u011fl\u0131 GES yat\u0131r\u0131m\u0131 yapmak i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu almaya niyetlenen bir yat\u0131r\u0131mc\u0131, her\u015feyden \u00f6nce kapasite tahsis tablosuna bakmal\u0131, yat\u0131r\u0131m\u0131 kuraca\u011f\u0131 b\u00f6lgedeki trafo merkezinin tahsis etti\u011fi g\u00fcc\u00fc tespit etmelidir. Daha sonra ayn\u0131 trafo merkezinden daha \u00f6nce verilmi\u015f olan GES+RES \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu kapasitelerini d\u00fc\u015fmeli ve geriye kalan kapasiteyi g\u00f6rmelidir. E\u011fer kendi yat\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in bir kapasite varsa \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu ba\u015fvurusu i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flayabilir. \u015eayet \u00f6yle bir kapasite yoksa bo\u015funa emek harcamas\u0131na gerek yoktur.<\/p>\n Yukar\u0131daki resimlerde 30 sayfal\u0131k Ekim-2017 d\u00f6nemine ait kapasite tahsis tablosunun ilk ve son sayfalar\u0131 yer almaktad\u0131r. Son sayfadaki genel toplara bakarsak T\u00fcrkiye genelinde lisanss\u0131z RES+GES i\u00e7in 6760,31kW kapasite tahsis edilmi\u015f.Bu kapasiteden 6485,14 MWl\u0131k GES i\u00e7in, 195,54 MWl\u0131k RES i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu verilmi\u015f. Yani toplamda 6485,14+195,54=6680,68MW i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu verilmi\u015f. 6760,31-6680,68=79,63MW i\u00e7in halen kapasite vard\u0131r. Elbette bu kapasiteyi tek tek trafo merkezi baz\u0131nda incelemek gerekir. Zira bir \u00e7ok trafo merkezinde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck yani fizibl say\u0131lmayacak de\u011ferde kapasite s\u00f6z konusudur.<\/p>\n Ayn\u0131 tablonun A\u011fustos-2016 d\u00f6nemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda toplamda 7155MW kapasite tahsisi oldu\u011funu bunun 6745MW\u0131n GES, 223MW\u0131n ise RES olmak \u00fczere toplamda 6522MW \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Yani 187kW bo\u015fta kapasite oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Hatta kapasite tahsis tablosu ilk yay\u0131nlanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda toplam tahsis edilen kapasite 8500MW civarlar\u0131ndayd\u0131. Fakat zamanla bu rakam a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru geldi. \u00c7a\u011fr\u0131 mektubu ba\u015fvurusu yap\u0131p projeye ba\u015flamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in mektuplar\u0131 iptal edilenlerden d\u00f6nen kapasite tabloya tekrar bo\u015f kapasite olarak i\u015flenmedi. Onun yerine tahsis edilen toplam kapasite de\u011feri a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekildi. Yani bu sebepten dolay\u0131, kapasite olmayan bir yerde GES yat\u0131r\u0131m\u0131 yapacak birisi bo\u015funa kapasite artmas\u0131n\u0131 beklememelidir.<\/p>\n San\u0131r\u0131m bu sebepten dolay\u0131 tabloda, toplam kapasiteyi ve verilen \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu kapasitesini g\u00f6steriyorlar ama bo\u015fta kalan kapasiteyi yazm\u0131yorlar. Bunu bizlerin hesaplamas\u0131na b\u0131rak\u0131yorlar. B\u00f6ylece her ay toplam tahsisin azalt\u0131lmas\u0131 biraz daha kamufle ediliyor.<\/p>\n Bu tabloyu excele aktar\u0131p bo\u015fta kalan kapasiteleri inceledi\u011fimizde, genelde bo\u015f kapasitelerin \u0130stanbul trafo merkezlerinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130stanbul’da arazi fiyatlar\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fundan GES yat\u0131r\u0131m\u0131 yapmak pek fizibl olmamaktad\u0131r. Listede \u0130stanbul d\u0131\u015f\u0131nda belki bir iki tane g\u00fczel yer bulunabilir ama onun d\u0131\u015f\u0131nda genelde hep \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011ferde tahsis g\u00fcc\u00fc kalan merkezler var. Ortalamaya vursak 90kW tahsis g\u00fcc\u00fc \u00e7\u0131k\u0131yor ki olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir rakam.<\/p>\n -T\u00fcrkiye ve G\u00fcne\u015f Enerjisi\u00a0<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye co\u011frafik konum itibariyle kuzey yar\u0131m k\u00fcrede yer almaktad\u0131r. Ve kuzeye bakacak \u015fekilde tesis edilen g\u00fcne\u015f enerjisi sistemi \u00e7\u00f6pt\u00fcr. Bat\u0131ya yada do\u011fuya bakabilir ama g\u00fcneye bakmas\u0131 en verimli montaj \u015feklidir.<\/p>\n G\u00fcne\u015fi takip eden motorlu FV panel sistemleri mevcuttur ama kurulum ve i\u015fletme maliyetlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc tercih edilmemektedir. Haliyle sabit a\u00e7\u0131l\u0131 paneller tesis edilmektedir. Sim\u00fclasyon programlar\u0131 sayesinde optimum a\u00e7\u0131 tespit edilerek paneller d\u00fczlemle o a\u00e7\u0131y\u0131 yapacak \u015fekilde tesis edilir. Bu a\u00e7\u0131 genelde santralin bulundu\u011fu lokasyonun enlem a\u00e7\u0131s\u0131na denk gelir. Halbuki, g\u00fcne\u015fi takip eden sistem olmasa da 4 pozisyonlu konstr\u00fcksiyon yap\u0131larak, her mevsimde panellerin a\u00e7\u0131s\u0131 insan g\u00fcc\u00fc ile ayarlanabilir. Bu durumda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131n\u0131m\u0131ndan daha fazla verim elde etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin G\u00fcne\u015f Enerjisi Potansiyeli Atlas\u0131na (GEPA) g\u00f6re, y\u0131ll\u0131k toplam g\u00fcne\u015flenme s\u00fcresi 2.737 saat (g\u00fcnl\u00fck toplam 7,5 saat), y\u0131ll\u0131k toplam gelen g\u00fcne\u015f enerjisi 1.527 kWh\/m\u00b2.y\u0131l (g\u00fcnl\u00fck toplam 4,2 kWh\/m\u00b2) oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re T\u00fcrkiye olduk\u00e7a avantajl\u0131 bir konumda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n -\u00d6zet<\/strong><\/p>\n \u00dclkemizde, yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmek \u00f6ncelikli hedefimiz olmal\u0131d\u0131r. Verilen bilgiler \u00e7eli\u015fkili olsa da enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oran\u0131m\u0131z %55leri bulmaktad\u0131r. Petrol, do\u011falgaz, k\u00f6m\u00fcr gibi enerji kaynaklar\u0131n\u0131n rezervleri er yada ge\u00e7 t\u00fckenecektir. T\u00fckenmese bile fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 y\u00f6ntemiyle \u00fcretilen enerji, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma gibi \u00e7evre felaketlerine neden olmaktad\u0131r. Enerjisiz ya\u015fam olmayaca\u011f\u0131na ve bunu da fosil yak\u0131tlarla yapamayaca\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re mutlaka yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmek gerekmektedir. Bu kaynaklar\u0131n ba\u015f\u0131nda da g\u00fcne\u015f gelmektedir. Ancak bu sistemin teknolojisini de \u00fclkemizde geli\u015ftirmek zorunday\u0131z. Sadece fotovoltaik panellerin laminasyonunu \u00fclkemizde yapmakla d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulmu\u015f say\u0131lmay\u0131z. Bu sebeple \u00fclkemizde bu konuda Ar-Ge \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00f6nemli kaynak aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00fcne\u015f enerjisi kurulu i\u00e7in te\u015fvikler artt\u0131r\u0131lmal\u0131, bireyler cesaretlendirilmelidir.<\/p>\n A\u015fa\u011f\u0131da GES Yetkilendirme belgesi fikir edinilmesi i\u00e7in verilmi\u015ftir.<\/p>\n Mesle\u011fim gere\u011fi G\u00fcne\u015f Enerjisi Santrallerine(GES) ilgi duymu\u015fumdur. Son d\u00f6nemde gittik\u00e7e pop\u00fclerle\u015fen GESler hakk\u0131nda daha derinlemesine bilgi edinmek ad\u0131na Elektrik M\u00fchendisleri Odas\u0131 \u0130zmir \u015eubesinin 04-08 Ekim 2017 tarihleri aras\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi\u00a0G\u00dcNE\u015e ENERJ\u0130S\u0130 S\u0130STEMLER\u0130 TES\u0130SATI E\u011e\u0130T\u0130M\u0130 isimli e\u011fitime kat\u0131ld\u0131m. E\u011fitim ve i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi, \u00f6\u011frendiklerimi ve tespitlerimi a\u015fa\u011f\u0131da ba\u015fl\u0131klar halinde, i\u015fin tekni\u011fine \u00e7ok girmeden payla\u015f\u0131yorum. -G\u00fcne\u015f Enerjisi Sistemleri… G\u00fcne\u015f Enerjisi Sistemleri Tesisat\u0131 E\u011fitimi<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1434,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[5,28,30],"tags":[96,97,98,27,99,100,101,102,103,104,105,106,107,108,109,110],"class_list":["post-3232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elektrik-tesisat","category-gunes-enerjisi","category-yenilenebilir-enerji","tag-emo","tag-fotovoltaik-panel","tag-gepa","tag-ges","tag-gunes-enerjisi-egitimi","tag-gunes-enerjisi-nedir","tag-gunes-enerjisi-sistemleri-tesisati-egitimi","tag-isinim","tag-kapasite-tahsis","tag-misem","tag-monokristal","tag-polikristal","tag-solar","tag-yenilenebilir","tag-yetki-belgesi","tag-yetkilendirme-belgesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3232\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/benga.pro\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
![\"GESkitab\u0131\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/geskitabc4b1.png\")
<\/p>\n![\"dersprogram\u0131\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/dersprogramc4b1.jpg\")
<\/p>\n![\"davranisilkeleri\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/davranisilkeleri.jpg\")
<\/p>\n![\"sbges\u0131\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/sbgesc4b1.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.benga.pro\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/g\u00f6lge-300x130.jpg\")
<\/p>\n\n
\n
\n
\n
![\"monok\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/monok.jpg\")
<\/p>\n\n
\n\u00dcretimi Ama\u00e7l\u0131 Kullan\u0131m\u0131na \u0130li\u015fkin Kanun (RG: 18.05.2005 \u2013 25819)<\/li>\n\n
\nHakk\u0131nda Y\u00f6netmelik (RG: 04.10.2005 \u2013 25956)<\/li>\n
\nKullan\u0131lan Aksam\u0131n Yurt \u0130\u00e7inde \u0130malat\u0131 Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik
\n(RG: 24.06.2016 \u2013 29752)<\/li>\n
\n(RG: 19.06.2011 \u2013 27969)<\/li>\n
\n\u00d6nlisans Ba\u015fvurular\u0131na \u0130li\u015fkin Yar\u0131\u015fma Y\u00f6netmeli\u011fi (RG: 13.05.2017 \u2013 30065)<\/li>\n\n
\nStandard\u0131 Tebli\u011fi (RG: 22.02.2012 – 28212)<\/li>\n\n
\nListesi (RG: 14.06.2012 \u2013 28323)<\/li>\n\n
\nMerkezleri ve Ba\u011flant\u0131 Kapasiteleri (RG: 11.08.2011 \u2013 28022)<\/li>\n\n
![\"tahsis\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/tahsis.jpg\")
![\"tahsis\"](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/tahsis1.jpg\")
<\/p>\n
\n![\"GES](\"http:\/\/benga.pro\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/ges-yetki-belgesi.jpg\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"